")); //-->
Prowadzisz swój serwis? Wymień LINK !
FORUM Simsonserwis.com
  

UKŁAD ZAPŁONOWY

Układ zapłonowy w największym stopniu wpływa na niezawodność pracy motoroweru. Zdecydowana większość nieprawidłowości w pracy silnika jest spowodowana niesprawnym działaniem układu, co z kolei jest najczęściej wynikiem jego niewłaściwej obsługi. W motorowerach Sim-son zastosowano zapłon iskrownikowy. Główne elementy układu zapłonowego to płytka twornikowa i koło magnesowe. W omawianych modelach motoroweru są stosowane dwa typy układu zapłonowego (o takich samych wymiarach głównych i przyłączeniowych), w których zastosowano:

  • � iskrownik-prądnicę (SLPZ) z cewką zapłonową poza iskrownikiem,
  • � iskrownik-prądnicę (SLEZ) z regulatorem i cewką zapłonową poza iskrownikiem.

Zastosowanie poszczególnych typów układu wraz z ich podstawowymi danymi podano w załącznikach �Dane techniczne". Należy pamiętać, że koła magnesowe przeznaczone dla różnych typów układu zapłonowego nie mogą być dowolnie zamieniane, ze względu na niejednakowy stopień namagnesowania i w niektórych przypadkach różniące się materiały magnetyczne. W razie zamiany funkcja zapłonowa układu nie mogłaby być prawidłowo spełniana, jak również mogłoby to powodować znaczne przepięcia lub niedomiary napięcia. Iskrownik-prądnica (SLPZ)

Na wykonanej jako odlew ciśnieniowy płytce twornikowej tego iskrow-nika-prądnicy są umieszczone dwie cewki zasilające elementy oświetleniowe pojazdu i umożliwiające doładowywanie akumulatora, przerywacz, kondensator oraz cewka pierwotna, zaopatrująca w prąd leżącą na zewnątrz 12-woltową cewkę zapłonową. Sposób mocowania płytki do korpusu silnika za pomocą śrub i otworów łezko wy ch umożliwia jej obracanie w celu regulacji zapłonu. Końcówki wszystkich cewek są zebrane w wiązkę przewodów, wyprowadzoną na zewnątrz obudowy.

UWAGA:
Na powyzszym zdjeciu zaznaczono czerwonymi prostokatami typowe oznaczenia. Nalezy na nie zwrócic uwage przy ponownym zakladaniu iskrownika. Iskrownik wobec silnika musi byc w TEJ SAMEJ pozycji.
Oznaczono ponadto styki przerywacza, gdzie wystepuje ISKRZENIE w przypadku uszkodzenia kondensatora.

Iskrownik-prądnica (SLPZ) z położoną na zewnątrz cewką zapłonową 1 � cewka pierwotna układu zapłonowego, 2 � cewka zasilająca reflektor, 3 � cewka zasilająca światło hamowania i doładowująca akumulator, 4 � przerywacz, 5 � kondensator, 6 � koło magnesowe z wbudowanymi magnesami stałymi, 7 � krzywka na kole magnesowym, 8 � cewka zapłonowa, 9 � przewód zapłonowy z nasadką odkłócającą

W pierścieniu koła magnesowego jest osadzonych 6 magnesów, wyko-nych z materiału nie wymagającego domagnesowywania nawet po dłuższej eksploatacji pojazdu. Piasta koła magnesowego stanowi krzywkę sterującą przerywaczem. Wykonany w niej otwór w postaci stożka o zbieżności 1:5 wraz ze sprężyną talerzową służą do pewnego zamocowania koła na prawym czopie wału korbowego. Wirujące wraz z wytwarzanym przez siebie polem magnetycznym koło magnesowe powoduje wzbudzanie prądu elektrycznego w poszczególnych cewkach. Jeśli wskutek rozwarcia styków przerywacza (wznios krzywki) nastąpi przerwanie przepływu prądu przez uzwojenie cewki pierwotnej, to w wyniku indukcji powstanie w cewce zapłonowej impuls prądowy o napięciu 12...15 kV. Impuls ten przez przewód zapłonowy i nasadkę odkłócającą zostaje doprowadzony do świecy zapłonowej. Między elektrodami świecy, wskutek dużej różnicy potencjałów, przeskoczy iskra. Zapoczątkuje ona proces spalania mieszanki paliwowo-powietrznej w cylindrze. W celu uniknięcia zbyt szybkiego zużycia styków przerywacza, na skutek wypalenia przez iskrę, w układ jest równolegle włączony kondensator, minimalizujący skutki tego zjawiska. Dzięki indukowaniu prądu o wysokim napięciu na zewnątrz iskrownika-prądnicy układ jest bardziej odporny na zawilgocenie i wpływ temperatury, a w ostatecznym wyniku bardziej niezawodny.

Iskrownik-prądnica (SLEZ) Charakterystyczną cechą układu zapłonowego o napięciu nominalnym 6 lub 12 V (rys.) jest brak mechanicznego przerywacza, kłopotliwego w obsłudze i narażonego na szybkie zużycie. Oprócz tego ważną cechą tego układu jest możliwość zasilania reflektora 35 W.

Iskrownik-prądnica elektroniczny (SLEZ) � bez regulatora i cewki zapłonowej 1 � cewka sterująca, 2 � cewka zasilająca reflektor, 3 � cewka zasilająca światło hamowania i ładująca akumulator, 4 � cewka zasilająca kondensator zapłonowy, 5 � nabiegunnik (podczas przesuwania się cewki sterującej powoduje powstanie impulsu zapłonowego)

Na płytce twornikowej elektronicznego iskrownika-prądnicy znajdują się dwie cewki zasilające elementy oświetlenia pojazdu, cewka dostarczająca prąd do elektronicznego bloku sterującego (regulatora elektronicznego) oraz cewka wytwarzająca impulsy sterujące, jako element zastępujący przerywacz. W skład układu wchodzą również: elektroniczny blok sterujący z pięcioma przyłączami, hermetycznie zamknięty, i od roku 1986 miniaturowa cewka zapłonowa (krótsza o 26 mm). Koło magnesowe iskrownika elektronicznego jest pomalowane na czerwono. W powierzchni bocznej koła magnesowego iskrownika stosowanego w układzie o napięciu 12 V, w przeciwieństwie do 6 V, wykonano jedynie dwa niewielkie otwory.

Zasadę działania tego typu iskrownika można z dużym uproszczeniem opisać następująco: wytworzony w cewce prąd przemienny jest prostowany przez diody, będące elementami bloku sterującego. Jednocześnie jest ładowany kondensator. Podczas obracania się koła magnesowego stały magnes umieszczony na obwodzie pierścienia przesuwa się w pewnej chwili (odpowiadającej kątowi wyprzedzenia zapłonu) obok cewki sterującej, indukując impuls elektryczny. Impuls ten za pośrednictwem diody zostaje przekazany na tyrystor, który uzyskując właściwości przewodzenia doprowadza zmagazynowaną w kondensatorze energię elektryczną do uzwojenia pierwotnego cewki zapłonowej. Dalsze etapy powstawania impulsu zaczynającego proces spalania mieszanki w cylindrze są takie same, jak w poprzednim przypadku. Uwaga. Podczas pracy silnika do wyprowadzeń 2, 14 i 15 bloku sterującego oraz 15 i 2 cewki lub wyłącznika zapłonu jest przyłożone napięcie o wartości do 400 V. Z tego też względu należy unikać dotykania tych elementów!

Zalety. Instalacja zapłonowa tego typu nie zawiera praktycznie elementów podlegających zużyciu. Z tego też względu raz ustawiony zapłon powinien wystarczyć na cały okres eksploatacji silnika. Następna ważna zaleta polega na wytwarzaniu napięcia zapłonowego o wartości nominalnej już przy rozruchowej prędkości obrotowej wału korbowegtf.silnika. Czas narastania napięcia impulsu zapłonowego od 0 do wartości nominalnej jest natomiast dziesięciokrotnie krótszy od tego samego parametru charakteryzującego instalacje sterowane przerywaczem mechanicznym. Skutkiem takiego stanu rzeczy jest znacznie większa odporność na przebicia świecy zapłonowej (nagar, inne obsady

Przewód zapłonowy. Po przejechaniu 2000...3000 km należy sprawdzić stan połączenia końcówek przewodu z gniazdem w cewce zapłonowej i nasadce odkłócającej. Należy również dokręcić połączenia śrubowe na cewce zapłonowej, w celu zapewnienia jej szczelności. Pęknięte gumowe uszczelki na wejściu przewodu do nasadki należy wymienić. Sprawdza się również stan zacisków końcówek przewodów 1 i 15 cewki zapłonowej i dokładnie nasadza się na nie gumowe kapturki uszczelniające.

Przerywacz. Po pokonaniu około 3000 km należy sprawdzić odstęp między stykami oraz ich stan (rys.) W tym celu należy zdemontować pokrywę instalacji elektrycznej, a w przypadku silników chłodzonych dmuchawą � wirnik wentylatora. W modelach SR50/SR80 należy zdjąć prawy podnóżek. Odległość między stykami należy sprawdzić szczelino-mierzem o grubości nominalnej 0,4 mm, będącym w fabrycznym wyposażeniu pojazdu. Sprawdzenie odległości wykonuje się po ustawieniu koła magnesowego w pozycji maksymalnego rozwarcia styków. W przypadku prawidłowej odległości blaszka szczelinomierza musi dawać się przesuwać między stykami z ledwo wyczuwalnym oporem.

Elementy przerywacza iskrownika-prądnicy (SLPZ) 1 �styki przerywacza, 2 � płytka przerywacza. 3 � śruby unieruchamiające płytkę, 4 � miejsce podłączenia przewodu przerywacza i zamocowania sprężyny, 5 � dźwignia przerywacza z elementem ślizgowym, 6 � filcowa wkłada smarująca, 7 � element wychwytujący nadmiar oleju, 8 � uchwyt unieruchamiający płytę twornikową

Jeśli wystąpi konieczność wyregulowania tej odległości (staje się ona zazwyczaj mniejsza, ze względu na zużywanie się zderzaka, będącego elementem młoteczka, ślizgającego się po powierzchni krzywki), to należy poluzować (lecz nie wykręcać) wkręt mocujący płytkę przerywacza. Następnie za pomocą wkrętaka należy z wyczuciem przesunąć płytkę (przesunięcie w kierunku obracania się iskrownika powoduje zwiększenie odległości) i ponownie sprawdzić. Po ustaleniu odległości 0,4 +0,05 mm należy dokręcić wkręt mocujący płytkę, ponownie sprawdzić i w razie konieczności ponownie wyregulować.

Przy okazji sprawdzania stanu przerywacza należy nasączyć wkładkę filcową, smarującą krzywkę, specjalnie do tego celu przeznaczonym olejem. Element smarujący powinien stykać się jedynie ze wzniosem krzywki. Prawidłowa odległość między środkiem płytki twornikowej a powierzchnią wkładki powinna wynosić 9,5 + 0,3 mm. Element wychwytujący nadmiar oleju służy do osłony styków przerywacza. Jeśli na powierzchni styków wystąpią nadpalenia lub ubytki materiału, to należy wymienić przerywacz. Sytuacja taka występuje zazwyczaj po przebiegu 10...12 tys. km. Mniejsze ślady zużycia powierzchni styków można zlikwidować szlifując je drobnoziarnistą osełką lub pilnikiem. W przypadku zanieczyszczenia olejem styki należy zmyć benzyną. Wymienione powyżej czynności mogą być jednak wykonane dopiero po zdemontowaniu koła magnesowego, przerywacza i odkręceniu śruby mocującej sprężynę. Przed zamontowaniem należy nasmarować łożysko młoteczka, a po skompletowaniu całego przerywacza dokonać ponownej regulacji zapłonu.

Zdejmowanie koła magnesowego. Chcąc ściągnąć z czopa wału koło magnesowe należy uprzednio przygotować uchwyt � taśmę dociskową, typowy ściągacz, wygięty klucz oczkowy lub nasadowy o rozwartości 16 lub 17 mm oraz klucz płaski o rozwartości 18 lub 19 mm. Za pomocą taśmy dociskowej przytrzymuje się koło (rys. 3.23) i odkręca nakrętkę (uwaga! prawy gwint), następnie wyjmuje podkładkę sprężystą. Wkręca się w piastę ściągacz, przytrzymuje kluczem płaskim i obraca śrubę dociskową w prawo, aż do chwili ściągnięcia koła ze stożkowego czopa wałka (rys. 3.24). Towarzyszy temu zazwyczaj głośny trzask. Na zakończenie należy wyjąć wpust czółenkowy z rowka w czopie wału korbowego, aby uniknąć jego zgubienia. W przypadku braku taśmy dociskowej można spróbować następującego sposobu postępowana: klucz oczkowy ustawić ukośnie do góry, przeciwnie do kierunku jazdy i uchwycić jedną ręką wraz z kołem magnesowym. Następnie uderzając młotkiem gumowym w przeciwny koniec klucza odkręcić nakrętkę.

W żadnym wypadku nie można próbować unieruchamiać koła wsuwając wkrętak między koło a nabiegunniki. Nie można również zalecać włączenia w tym celu biegu, ze względu na występujący w takim przypadku dynamiczny charakter obciążenia wału korbowego. Podczas ponownego montażu należy zwracać uwagę na taki sposób ustawienia wpustu (równolegle do tworzącej dokładnie oczyszczonego stożka), aby nie wypadł on podczas nasadzania koła oraz aby strona przeciwna do wzniosu krzywki była odwrócona w kierunku przerywacza. Ta ostatnia uwaga ma na celu zapobieżenie uszkodzeniu zderzaka młoteczka przez krawędź krzywki oraz rozregulowaniu zapłonu. Po założeniu podkładki należy silnie dokręcić nakrętkę, odpowiednio unieruchamiając koło.

Regulacja kąta wyprzedzenia zapłonu. W celu uproszczenia sposobu przeprowadzania tej regulacji na iskrowniku wykonano specjalnie do tego celu służące oznaczenia (rys. 3.25) � ryskę na obwodzie koła magnesowego i karb na krawędzi płytki twornikowej. Prawidłowe ustawienie kąta wyprzedzenia zapłonu odpowiada położeniu obydwu oznaczeń naprzeciwko siebie (przy takim położeniu energia zapłonu jest największa). Oznaczenie kąta jest wykonane przez producenta silnika również na jego korpusie. Dzięki takim ułatwieniom do przeprowadzenia regulacji nie jest już potrzebny czujnik zegarowy. � Kolejność regulacji w przypadku iskrownika-prądnicy SLPZ:

1) poluzować śruby M5 z łbem walcowym, mocujące uchwyty płytki twornikowej;
2) koło magnesowe ustawić w położeniu odpowiadającym punktowi zapłonu, w tym celu rysę na kole ustawić naprzeciwko znaku wykonanego na obudowie ;
3) obracając płytkę twornikową za pomocą wkrętaka ustawić ją w położeniu, w którym karb na jej krawędzi pokryje się z oznaczeniem (ryską) na kole magnesowym;
4) w tym położeniu powinien rozpoczynać się proces rozwierania styków przerywacza; w celu odpowiedniego wyregulowania należy poluzować śrubę unieruchamiającą jego płytkę i odchylając ją doprowadzić do pozycji spełniającej wyżej wymieniony warunek; w wyspecjalizowanych warsztatach naprawczych stosuje się do tego celu elektroniczny przyrząd regulacyjny ze wskaźnikiem optycznym; w warunkach domowych sprawdzenia prawidłowości dokonanej regulacji można dokonać posługując się kawałkiem folii aluminiowej lub bibułki do papierosów (o grubości 0,03 mm), którą wkłada się między styki � początek procesu rozwierania się styków nastąpi w chwili wysunięcia bez oporu folii (bibułki); po dokonaniu regulacji należy dokręcić śrubę unieruchamiającą przerywacz; jeśli wszystkie jego elementy są w odpowiednim stanie, to odstęp między stykami powinien wynosić 0,4 + 0,05 mm;
5) dokręcić śruby z łbem walcowym, mocujące uchwyty płytki tworniko-wej.

Kolejność regulacji w przypadku iskrownika-prądnicy SLPZ (bez oznaczenia kąta wyprzedzenia zapłonu na kole magnesowym oraz na korpusie silnika):


1) wkręcić czujnik zegarowy w gniazdo świecy zapłonowej i obracając kołem magnesowym ustawić tłok w górnym zwrotnym położeniu (ZZ), czujnik wyzerować;
2) odblokować elementy mocujące płytkę twornikową;
3) ustawić koło magnesowe w położeniu odpowiadającym kątowi wyprzedzenia zapłonu � w tym celu obrócić je w lewo o około 1/4 obrotu, następnie obracając w kierunku przeciwnym ustawić tłok, zależnie od typu silnika (patrz załączniki �Dane techniczne") w odległości 1,4, 1,5 lub 1,8 mm od górnego zwrotnego położenia;
4) ustawić płytkę twornikową w pozycji, w której odległość między krawędzią rdzenia cewki a krawędzią nabiegunnika w kole magnesowym (wymiar �a" na rysunku 3.26) wynosi 2,2 !*;* mm, zarówno w przypadku iskrowników SLPZ 8307.3/3, 8307.8, jak i 8307.10;
5) wyregulować położenie przerywacza tak, aby styki znalazły się w początkowej fazie procesu rozwierania (patrz punkt 4 poprzednio opisany);
6) obracając koło w prawo doprowadzić do maksymalnego rozwarcia styków, następnie sprawdzić odległość między nimi; jeśli nie jest ona równa 0,4 ą 0,05 mm, to należy wyregulować, oczywiście z zachowaniem tolerancji wymiaru �a"; należy pamiętać, że zwiększając wartość wymiaru �a" powoduje się zmniejszenie odległości między stykami, a zmniejszając � powiększenie rozwarcia; przeprowadzenie takiej regulacji spowoduje konieczność ponownego wykonania czynności opisanych w punktach 3, 4, 5 i 6;
7) dokręcić elementy mocujące płytkę twornikową.

Jeśli z jakichkolwiek przyczyn wystąpi konieczność demontażu płytki, to zaleca się uprzednio oznaczenie jej wyjściowego położenia względem korpusu. W dużym stopniu ułatwi to ponowną regulację zapłonu. � Kolejność regulacji w przypadku iskrownika-prądnicy SLEZ (Dokładna regulacja zapłonu w przypadku instalacji tego typu jest dokonywana przez producenta i w zasadzie nie wymaga korekty. Jej dokonywanie jest konieczne jedynie w razie demontowania płytki twornikowej):


1) zamontować płytkę twornikową, lecz nie dokręcać do oporu śrub z łbem walcowym, mocujących ją do korpusu;
2) założyć i mocno dokręcić koło magnesowe;
3) wkręcić czujnik zegarowy i ustawić tłok w położeniu odpowiadającym punktowi zapłonu (patrz punkt 3 w poprzednim przypadku);
4) obrócić płytkę twornikową i zablokować ją w położeniu, w którym wykonany na niej karb pokrywa się z oznaczeniem na kole magnesowym.

Jeśli płytkę twornikową montuje się w korpusie z oznaczeniem kąta wyprzedzenia zapłonu, to należy jedynie tak ją ustawić, aby wykonany na niej znak pokrył się z umieszczonym na korpusie. Następnie zablokować ją w tym położeniu śrubami unieruchamiającymi. W takim przypadku również nie ma potrzeby korzystania z czujnika.

  
Komplet uszczelek
Schematy instalacji elektrycznych
Katalog częsci
SIMSON
SKUTERY
SERWISY MOTORYZACYJNE
MOTORYZACJA
MOTOROWERY
MOTO HANDEL
KLUBY MOTORYZACYJNE
SERWISY MOTOROWEROWE
SONDA
Jakiego posiadasz Simsona?